Το ART/EUROPEAN ANIMATION CENTER με τη συνεργασία του ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ, οργανώνουν το project “ΑΦΡΟΔΙΤΗ 2012” στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, από 8 Οκτωβρίου έως 4 Νοεμβρίου 2012, με επίκεντρο τον διαχρονικό μύθο της Θεάς.

Η θεά Αφροδίτη διατρέχει την ελληνική μυθολογία, έχοντας προϋπάρξει με άλλα ονόματα και ιδιότητες στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου και της Εγγύς Ανατολής. Mέσω των ελληνικών αποικιών έφτασε στη Ρώμη και από εκεί στη Δύση ως Venus. Από την πρώιμη ανατολική θεολογία και τον Ελληνικό συγκρητισμό στην ώριμη δυτική μιντιοκρατία του καιρού μας, ο μύθος της έχει μετουσιωθεί ως το απόλυτο σύμβολο γυναικείας ομορφιάς.

Έρως, Κάλλος, Πόθος, Πάθος: έννοιες που ταυτίζονται με τη θεά, ενώ οι τίτλοι που τις αποδίδονται πάμπολλοι και αντιφατικοί: Βασίλισσα του Ουρανού, Πολεμίστρια, Κόρη, Πόρνη, Μητέρα-Γη, Βασίλισσα του Κάτω Κόσμου. Στο σχήμα της εξιδανικεύεται η έννοια της θηλυκότητας και της αισθησιακής επιθυμίας. Διάσημη για τις σχέσεις της με Θεούς, Ημίθεους, Ήρωες και θνητούς: Η ερωτοτροπία της με τον Άρη πηγή διασκέδασης για τους Ολύμπιους θεούς• η αγάπη της για τον Άδωνι τραγική, καθώς λέγεται ότι αυτοκτόνησε πέφτοντας από βραχώδη ακτή της Λευκάδας και το ειδύλλιό της με τον Τρωαδίτη Αγχίση, ένα ακόμη κεφάλαιο της ερωτικής μυθολογία της.

Η αναζήτηση της προέλευσης της Αφροδίτης δεν σταματά στην Κύπρο, καθώς η λατρεία της έφθασε στο νησί από την Εγγύς Ανατολή. Πίσω από τη μορφή της στέκει η σημιτική θεά της αγάπης, Ιστάρ/Αστάρτη, θεϊκή σύζυγος βασιλιά, βασίλισσα του ουρανού και εταίρα ταυτοχρόνως. Αμφότερες απεικονίζονται ως θεές της αγάπης και συνδέονται με ιεροτελεστίες της πορνείας. Η Αφροδίτη, όπως και η Ιστάρ, απεικονιζόταν οπλισμένες και τις επικαλούνταν ως εγγυήτριες της νίκης. Ο Παυσανίας αναφέρει ότι οι Ασσύριοι ήταν οι πρώτοι που λάτρεψαν την ουράνια [Αφροδίτη Ουρανία], κατόπιν ο λαός της Πάφου στην Κύπρο και των Φοινίκων στην Παλαιστίνη, όπως και ο λαός των Κυθήρων, που έμαθε τη λατρεία της από τους Φοίνικες. Ο ρόλος της ως θρηνωδού για τον Άδωνι, παραπέμπει στη βαβυλωνιακή παράδοση, όπου η Ιστάρ/Αφροδίτη ήταν γνωστή ως «Αστέρι του θρήνου». Καταδεικνύεται ότι οι περισσότερες αρχαίες θεές-Αφροδίτες απεικονίζονταν ως μεγάλες θρηνωδοί. Οι θρήνοι της Ινάνα για τον θάνατο του Ντουμούζι, λέγεται ότι τράνταξαν τα θεμέλια του ουρανού. Στη Χαναατική παράδοση είναι παροιμιώδεις οι θρήνοι της Ανάτ για τον Βάαλ, ενώ στην αιγυπτιακή παράδοση η Ίσις περιπλανήθηκε σε όλο τον κόσμο απαρηγόρητη, ψάχνοντας τα υπολείμματα του Όσιρι. Η φρυγική Κυβέλη, που ταυτίζεται επίσης με την Αφροδίτη, περιπλανιόταν στον κόσμο με ατημέλητα μαλλιά, θρηνώντας για τον θάνατο του Άττη. Παρόμοιες παραδόσεις περιβάλλουν τη σκανδιναβική θεά Φρέγια για τον Οντχρ ή Οντίν. Η ίδια ιδέα είναι προφανής και στον Νέο Κόσμο, όπου η θεά Ιτζπαπαλότλ περιπλανήθηκε θρηνώντας για την απώλεια του Ψαριού Βέλους. Στην Αρχαία Ελλάδα, ειδικά στη Σπάρτη, η Αφροδίτη λατρευόταν ως πολεμίστρια, όπως βεβαιώνεται από το επίθετο Αρεία, όπως επίσης και στα Κύθηρα, όπου η Αφροδίτη Ουρανία απεικονιζόταν οπλισμένη. Άλλωστε η ίδια παίρνει μέρος στον Τρωικό πόλεμο -με τον ένα ή τον άλλο τρόπο- σύμφωνα με το ομηρικό έπος.

Από τον Όμηρο έως τους σύγχρονους συγγραφείς και από τον Πραξιτέλη έως τον Μποτιτσέλι και τον Νταλί, η Θεά Αφροδίτη δεν έπαψε να εμπνέει τους καλλιτέχνες, που δημιούργησαν -προς χάριν της- αξεπέραστα έργα τέχνης.

Από την αρχαία ανεπιτήδευτη έκθεση του γυμνού σώματός της, στη σύγχρονη ακόρεστη υπερέκθεση της γύμνιας της προς χάριν των αδηφάγων πιστών της. Από τις αρχαίες ικεσίες και προσευχές στις κυνικές προσταγές των σημερινών διακινητών της: trafficking.

Το project “ΑΦΡΟΔΙΤΗ 2012” επιχειρεί να φανερώσει την πρόσληψη του παγκοσμιοποιημένου μύθου της από Έλληνες και ξένους καλλιτέχνες στις απαρχές του 21ου αιώνα. Επιχειρεί να ανασυνθέσει της εικόνας της, έτσι όπως τη φιλοτεχνούν εικονολάτρες και εικονοκλάστες σύγχρονοι δημιουργοί, σεβόμενοι ή βεβηλώνοντας τις παραδομένες εικαστικές αποτυπώσεις της.

H Αφροδίτη αποθεούμενη ή πάσχουσα είναι εδώ, ανάμεσά μας.